شهرستان کوثر با مرکزیت شهر کیوی و با وسعت تقریبی 1245کیلومتر مربع حدود 1500متر از سطح دریا ارتفاع دارد . این شهرستان از شمال با شهرستان اردبیل ،از شرق با شهرستان خلخال ، از غرب وجنوب یا شهرستانهای نیر و میانه همسایه است . مردم شهرستان کوثر (گیوی) عموما به زبان ترکی صحبت می کنندو مسلمان و شیعه مذهب هستند. شهر گیوی 34000 نفر جمعیت دارد. کوثر یک منطقه‌ی کاملا کشاورزی است و بیش تر افراد آن به کشاورزی اشتغال دارند. ازمیان هنرهای دستی معروف این شهرستان می توان به تهیه شال،جاجیم‌های ابریشمی و پشمی،گلیم بافی، پلاس، لباس های پشمی وکرکی و بافت مسند اشاره نمود. شغل اصلی ساکنین منطقه را کشاورزی، دام داری، پرورش زنبور عسلو صنایع وابسته به آن تشکیل می دهد. از این رو صادرات این شهرستان را سیب، گلابی، گردو و فرآورده های دامی، انواع دام، قالی و گلیم تشکیل می دهند
این شهرستان مشتمل بر دو بخش و چها دهستان و 100روستا است که 18 روستای آن زیر 20 خانوار میباشد .شهرستان کیوی 7 محله قدیمی دارد که عبارتند از :

· گگلر
· دمیرچی
· چله خانه
· ستالی
· ناودلی
· کرچنلیک
· پش بازار
محصولات کشاورزی و دامی : غلات، علوفات، حبوبات و میوه جات، عسل، کرم ابریشم
سوغاتیها : میوه جات و عسل

موقعیت جغرافیایی
این شهرستان از شمال به شهرستان نیر و اردبیل، و از جنوب شرق به شهرستان خلخال، و از مغرب با میانه هم مرز میباشد. شهرستان کوثر به سبب کوهستانی بودن محل دارای بافت شهری پلکانی است .شهرستان کوثر در جنوب استان اردبیل و در موقعیت 5 ، 24 ، 48 ،درجه طول جغرافیایی و 10 ، 34 ، 37 درجه عرض جغرافیایی و به فاصله 85 کیلومتری استان اردبیل واقع شده است.
شهرستان کوثر در یک منطقه کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی در دامنه غربی کوههای تالش ( باغرو ) واقع شده است. بدلیل شرایط جغرافیایی خاص و کوهستانی دارای تنوع آب و هوایی بوده بطوری که در نواحی مرتفع دارای اقلیمهای سرد کوهستانی و در نواحی پست کناره های رود قزل اوزن دارای اقلیمهای نیمه گرمسیری است. حداقل ارتفاع از سطح دریا در حواشی قزل اوزن به ارتفاع 500 متر و حد اکثر آن در کوههای زرج آباد 2300 متر و ارتفاع متوسط از سطح دریا 1600 متر می‌باشد. گویش و زبان محلی شهرستان ترکی می باشد و به دو مذهب تشیع و تسنن سالهاست که با برادری و اخوت سیر طریقت می کنند. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری استان اردبیل در سال 1377 شهرستان کوثر با وسعتی معادل 8/1243 کیلومتر مربع حدود 9/6 در صد از کل مساحت استان را دارد و دارای یک شهر، 2 بخش بنام های مرکزی با 763 کیلومتر مربع مساحت و 62 روستا و بخش فیروز با 480 کیلومتر مربع مساحت و 38 روستا و 4 دهستان می باشد .

 پیشینه تاریخی
وجه تسمیه گیوی، به اعتبار قول اهالی به افتخار یلی به نام(گیو) پسر گودرز است که در گذشته‌ی دور به عنوان جنگاوری بی نظیر در منطقه می زیسته و در آبادانی این منطقه نقش به سزایی داشته است. بدین جهت اهالی این شهر احترام خاصی به نام شهر خودشان قائل هستند، زیرا معتقدند آوردن این کلمه قدمت تاریخی شهر را به اذهان تداعی می کند. در خصوص قدمت تاریخی مرکز شهرستان اطلاعات جامعی در دست نیست ولی آنچه که از منو گرافی این شهرستان توسط آقای ایرج عظیمی‌گیوی و نجف سلیمانی کیوی گردآوری شده است برداشت می شود، تاریخچه‌ی این شهر به قبل از اسلام میرسد. نام شهردرابتدا « دورداولر» بوده است، دورد اولر به معنای چهار خانه در زبان ترکی ترجمه می شود واین وجه تسمیه به لحاظ این که چهار خانه در این محل ساکن بوده اند نامیده شده است. باآمدن اسلام در زمان عمر اهل این محل هم مسلمان می شوند. آورده شده است. تاریخچه تاسیس نخستین بخشداری این شهرستان به سال 1332 و شهرداری به سال 1336 بر می گردد.

جاذبه های تورستی
1ـ آب گرم معدنی(ایستی سو) 2ـ حمام سنگی(داش حامام) با آب نیمه گرم 3 ـ دلیکلی داش 4 ـ سنگ رستم (رستم داشی) 5 ـ غار یخگان (بوزلوق) روبروی آب گرم در10 کیلومتری گیوی 6 ـ قلعه فیروز (فیروز آباد) 7 ـ قلعه صفوی در فیروز آباد 8 ـ قلعه لا لو (لؤ لؤ ) در گیوی بالا 9 ـ مناظر طبیعی کوه ازناو 10 ـ پـل فیـروز آبـاد واقع بر روی رودخـانه آرپاچایـی 11 ـ ییلاق سلمستان در ارتفاعـات کوه ازنـاو 12ـ ییلاق بابا رشید در کوه بابا رشید کرندق (خان یوردی) 13 ـ دربند مشگول حد واسط فیروز آباد و قزل اوزن 14 ـ در بند خلفه چایی در نزدیکی آرپاچایی قزل اوزن 15 ـ باغات گیوی حدودا به طول 15 کیلومتر از آبگرم الی … 16 ـ پل پردلیس(حد فاصل روستای امیرآباد به سبرق کاغذ کنان بر روی رود قزل اوزن) 17ـ منبر مشهور مسجد مشگول 18 ـ زنجیروپیر 19ـ تپه های باستانی درگیوی علیا 20 ـ تپه های کوچ در کرندق.

* پل تاریخی فیروزآباد * این پل تاریخی در سال 1312 و در زمان جنگ جهانی دوم بر روی رودخانه ای واقع در مرکز بخش فیروز که محل عبور آب دو رودخانه گیوی چای و سنگورچای می باشد بنا شده است.این پل به طول تقریبی 20 متر و با ارتفاع 15 متر با یک دهانه با قوس بیضی شکل می باشد که در هر دو طرف با دو هلال بزرگ و کوچک در طرفین بر روز صخره سنگ تماما از مصالح طبیعی احداث شده است.

این پل توسط مهندسین آلمانی احداث شده و از نظر اصول معماری و سبک اجرا متفاوت با پل های تاریخی ایران است و این پل به عنوان یکی از آثار تاریخی شهرستان کوثر دهها روستای بخش فیروز و مرکز این بخش را به مرکز شهرستان کوثر مرتبط می کند.

 * حمام سنگی گیوی *

حمام سنگی گیوی در مرکز شهرستان کوثر در دل غاری در این شهر واقع شده و علاوه بر استفاده شهروندان به عنوان جاذبه ای گردشگری برای این شهرستان محسوب می شود. حمام سنگی گیوی در قسمت شرق این شهر و به فاصله 300 متری از انتهای حوزه خدماتی شهرداری واقع شده است.

این حمام در دامنه کوه به صورت غاری تعبیه شده و از تاریخچه تعبیه آن اطلاعات موثقی در دست نیست. فضای استحمام در این محوطه از طریق کندن سنگ ها فراهم شده و تمام فضای آن پوشیده از سنگ طبیعی می باشد. در این فضای طبیعی کوچک 40 متر مربعی آب در سه نقطه از آن با درجه حرارت های متفاوت تراوش می کند. اگرچه دمای آب به بیش از 20 درجه نمی رسد و استحمام مرحله اول چندان خوشایند نیست ولی به محض مرطوب شدن تمام بدن استفاده از آب آنقدر دلچسب و آرام بخش می باشد که ترک آن برای استفاده کنندگان مطلوب نمی باشد. در این فضا آثار تصنعی به چشم دیده نمی شود و بجز درب فلزی ورودی آن ، درون آن اعم از حوضچه ها و آبریز طبیعی می باشد. قسمتی از طاق این حمام هنگام احداث جاده گیوی به خلخال بر اثر ریزش سنگ فروریخته و بعدها توسط عده ای از اهالی به وسیله سنگ طاقکاری و ترمیم شده است. استحمام با آب آن به قدری پوست و موی انسان را نرم و لطیف می کند که با هیچ فرآورده بهداشتی امروزی قابل مقایسه نیست و استحمام با آن به صورت رایگان و متولی خاص ندارد و رسیدگی به بهداشت محوطه تعمیرات در موقع لزوم با همکاری عده ای از اهالی صورت می گیرد. به رغم وجود حمام در منازل مردم ، اهالی این حمام را تنها یادگار برجای مانده از پدران و مادران خود می دانند و با استحمام در آن یادگذشته های شیرین را زنده می کنند.

* منبر مشکول معروف به منبر عبدالله در روستای مشکول *

منبر قدیمی مشکول به رنگ قهوه‌ای و از چوب ساخته شده و به اندازه دارای چهار پله بوده و در بدنه آن آیت الکرسی با خط کوفی نوشته شده و نوع چوب آن را برخی آبنوس تشخیص داده‌اند و تاریخ ساخت آن دقیقاً معلوم نیست ، برخی به زمان عثمان و بعضی ها به دوره

سلجوقیان نسبت می‌دهند. در این روستا علاوه بر منبر ، آثار قلعه و غاری نیز در ضلع شمالی رودخانه قزل اوزن (آتاش) وجود دارد و قبرستان متروکه قدیمی بنام قبرستان اهل تسنن مشهور است.

* منظره سرمستان (سلمستان) *

سرمستان یکی دیگر از مناظر دیدنی و طبیعی شهر کیوی است و در فصل بهار شکوفه‌های رنگارنگ ، گل های طبیعی و عطرآگین محیط آن را دلپذیر و خوشبو می‌کنند. آب آنجا خیلی سرد است و در اینجا شنگ (یملیک) ، سبزی های وحشی مثل (چول کاواری ، چون گشنیجی، چول مرزه‌سی) و قارچ خوراکی (گوبه لک)، آویشن (کهلیک اوتی)، و ریواس (اوشقون) می‌روید. سرمستان محل اتراق چوپانها هنگام ظهر و گشت و گذار جوانان می‌باشد از نظر موقعیت جغرافیایی در شمال شهر بالای چشمه نزدیک کوه گوی یال (یال سبز) و درختان بید کربلایی رحیم (کلبه رحیم سویودی) قرار دارد.

* پارک فدک *

این پارک در سال 1375 به مساحت 30 هزار متر مربع در ضلع جنوب شرقی شهر در میان باغ های کیوی در کنار رودخانه کیوی چایی بعد از خریداری از شخصی حقیقی بنا شد. در این پارک وسایل بازی نیز وجود دارد و ساختمان کانون فرهنگی و هنری در این پارک واقع شده است. این پارک بزرگترین و در عین حال زیباترین پارک شهرگیوی به شمار می‌رود.

*دلیکلی داش (سنگ سوراخ) *

این سنگ از نظر موقعیت جغرافیایی در شمال شرقی شهر در قسمت پایین جاده گیوی به خلخال در میان باغات (دربند) شهر واقع شده است. در این محل در آخرین چهارشنبه سوری دخترانی که عروسی نکرده‌اند و زنانی که صاحب فرزند نمی‌شوند جمع می‌شوند و نیّت می‌کنند و از این سوراخ عبور می‌کنند و اگر به آرزوهای خود رسیدند، سال بعد در همان محل و همان زمان (آخرین چهارشنبه سوری) به رقص و شادی می‌پردازند و شیرینی می‌دهند. از سوراخ این سنگ باغداران آب مورد نیاز خود را جهت آبیاری باغات خود عبور می‌دهند.

*رستم داشی (سنگ رستم) *

این سنگ در طرف شمال شرقی شهر کیوی بالاتر از جاده کیوی به خلخال در کوه ازنو (ازناب) واقع شده است. مردم افسانه‌ای درباره او ساخته‌اند: اینکه سنگ به آن بزرگی ، سنگریزه کفش رستم پهلوان بوده و یا اینکه رستم این سنگ را خودش برداشته و به اینجا آورده است. روی این سنگ پهن و مسطح و هموار بوده و چوپانهای محل در قدیم روی آن و زیر آن می‌نشسته و غذا می‌خورده‌اند.

*سنج روپیر (زنج روپیر) *

یکی از مناظر مهم و دیدنی شهر گیوی زنج روپیر می‌باشد که در قسمت جنوب‌شرقی و شرق و در فاصله سه کیلومتری در بالای کوه قرار دارد. وجه تسمیه آن، این است که گویند دختری از اولیاء بوده و مورد حمله اشرار واقع شده و از خدا خواسته تا غیب شود تا بدست اشرار دستگیر نشود و هتک اولیانشوند. چون از اولیا بوده و خودش مومنه و عفیف و پاکیزه بوده، خدا نیز حاجت او را مستجاب نموده و در همانجا غیب شده است. چون دختری بوده که نامزد نداشته و ناکام در گذشته ، به همین خاطر زنان و دختران محل در فصل بهار (سیزده بدر) و اوایل پاییز غذا تهیه کرده و به سنج روپیر می‌روند و در آنجا با مراسمی خاص عروسی جالبی راه می‌اندازند و از آن دختر تجلیل می‌کنند. چون با رقص و آواز و سنج به دیدار او می‌روند به پیری که با سنج می‌روند معروف است وسیله رفتن پای پیاده و استفاده از اسب و الاغ است و چون در بالای کوه قرار دارد امکان استفاده از وسیله نقلیه نیست، البته در نزدیکی آن معدن سنگی قرار دارد که برخی با ماشین به آنجا می‌روند و دوباره از آنجا با پای پیاده می‌روند.

*آبگرم (ایستی سو) *

آبگرم گیوی در فاصله پنج کیلومتری شهر گیوی کنار جاده اردبیل ، خلخال در بالای کوه واقع شده است. آبگرم گیوی برای معالجه امراض پوستی و مفصلی مثل رماتیسم و درد مفاصل مفید خوانده می‌شود. ایستی سو(آبگرم گیوی) از تاسیسات مناسبی جهت استفاده برخوردار می باشد. این آبگرم در ارتفاع 1720 متری از سطح دریا واقع شده و میزان آبدهی آن دو لیتر در ثانیه و دمای آب 52 درجه سانتی گراد می باشد. این آبگرم در مسیر جاده خلخال به اردبیل قرار داشته و با توجه به این که رودخانه زیبای هروچای و باغ های دو طرف رودخانه نیز در مسیر این جاده و در پایین دست آبگرم قرار دارند باعث بوجود آمدن مجموعه زیبا و طبیعی گردشگری در این منطقه شده که نظر هر بیننده ای را به طرف خود جلب می نماید. از سایر مزایای این آبگرم که موجب شناخته شدن آن در اقصی نقاط کشور شده جنبه درمانی آن در موارد درد مفاصل و گرفتگی اعضای بدن و درد کمر و سایر موارد می باشد که همه روزه شاهد حضور مسافران و گردشگران از این منطقه می باشیم. هم اکنون امکاناتی چون استخر بهداشتی و مناسب کمپ و اتاق های اقامتی و فروشگاه های مواد غذایی در محل مستفر بوده و وظیفه استقبال از میهمانان را بر عهده دارند. مدیریت چشمه معدنی آبگرم با امور آب شهرستان کوثر بوده و چشمه معدنی آبگرم دارای دو استخر زنانه و مردانه با تعدادی دوش می‌باشد. از اواخر خرداد ماه تا اواسط شهریور ماه چشمه معدنی آبگرم خیلی پررونق می‌باشد.